İnşaat muhasebesi ayrı bir defterdir.
Yıllara sari işler, hakediş, taşeron, geçici kabul, tevkifat. Büromuz taahhüt işi yapan yüklenicilerle ve alt yüklenicilerle çalışıyor; defteriniz de, dosyanız da bu işin diline göre tutuluyor.
Yıllara sari iş nedir, vergisi ne zaman doğar
Taahhüde bağlı bir inşaat ya da onarım işi birden fazla takvim yılına sarkıyorsa, o iş yıllara sari sayılır. Kâr ya da zarar her yıl ayrı hesaplanmaz; işin bittiği yılın kazancı olur. Ara yıllarda beyan yoktur, yalnız her hakedişten stopaj kesilir.
-
20241. YILSözleşme ve şantiye
- HAKEDİŞ
- Düzenlenir, ödeme alınır, maliyetler 175 hesapta birikir.
- KESİNTİ
- Her hakedişten %5 stopaj
- BEYAN
- Bu işten kâr ya da zarar beyan edilmez.
-
20252. YILİş devam ediyor
- HAKEDİŞ
- Aynı düzen: gelir 350 hesapta, maliyet 175'te bekler.
- KESİNTİ
- Stopaj birikmeye devam eder
- BEYAN
- Yine beyan yok. Kesilen stopaj kaybolmaz, birikir.
-
2026İŞİN BİTTİĞİ YILGeçici kabul onaylandı
- HAKEDİŞ
- Son hakediş ve kesin hesap; hesaplar kapatılır.
- KESİNTİ
- Birikmiş stopajın tamamı mahsup edilir
- BEYAN
- Üç yılın kâr veya zararı bu yılın beyannamesine girer.
Üç şartın üçü birden tutmalı
Biri eksikse iş yıllara sari değildir ve normal dönem muhasebesiyle yürür. En sık karışan yer burası.
- Faaliyet inşaat ya da onarım işi olacak.
- Taahhüde bağlı yapılacak — kendi arsanıza kendi adınıza yaptığınız inşaat bu kapsamda değildir.
- İş birden fazla takvim yılına sarkacak. 12 aylık ama aynı yıl içinde biten iş sari değildir; 3 aylık ama yılbaşını aşan iş saridir.
Verginin doğduğu an: geçici kabul
Kazanç, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı yılın geliri sayılır. Geçici kabul şartı aranmayan işlerde ise işin fiilen bitirildiği yıl esas alınır.
O yıla kadar her hakedişten kesilen %5 stopaj, beyan edilen kazanç üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir; mahsuptan artan tutar için iade talep edilir. Birden fazla işiniz varsa müşterek genel giderler işlerin harcama tutarına göre dağıtılır.
Bu bölüm genel bilgilendirmedir. Sözleşmenizin türü, işin niteliği ve idarenin uygulaması sonucu değiştirebilir; oran ve süreler mevzuat değişikliğiyle güncellenir. Kendi işiniz için bağlayıcı bir değerlendirme, sözleşmeniz ve iş programınız görüldükten sonra yapılır.
Yaptığımız işler
Şahıs yükleniciden iş ortaklığına kadar. Her kalem kimin işine yarıyorsa sağda yazılı.
Yıllara sari iş muhasebesi
Her taahhüt için ayrı maliyet dosyası, 170–178 ve 350–358 hesap düzeni, iş bitiminde kesin hesap ve beyan.
Hakediş düzenleme ve kontrolü
Metraj icmaliyle hakedişin karşılaştırılması, kesinti kalemlerinin doğrulanması, fiyat farkı ve avans mahsubunun izlenmesi.
Taşeron ve alt yüklenici takibi
Sözleşme, hakediş ve ödeme eşleştirmesi; taşeron bazlı maliyet dökümü ve dönem sonunda mutabakat yazışması.
KDV tevkifatı ve 2 no'lu beyanname
Yapım işlerinde ve birlikte verilen mühendislik hizmetlerinde tevkifat oranının belirlenmesi, faturanın doğru düzenlenmesi, beyan ve takip.
Tevkifattan doğan KDV iadesi
İade dosyasının hazırlanması, YMM raporu gereken hâllerde koordinasyon, eksiklik yazılarının cevaplanması.
Geçici kabul, kesin kabul ve teminat çözümü
Kabul tutanağının vergi doğuran etkisinin değerlendirilmesi, teminat iadesi ve SGK ilişiksizlik yazısının takibi.
İş ortaklığı ve adi ortaklık muhasebesi
Konsorsiyum ve iş ortaklığı ayrımı, ortaklık payı oranında gelir-gider dağıtımı, ayrı vergi kimliği gereken hâllerin kurulması.
Şantiye maliyet muhasebesi
Şantiye bazlı masraf merkezi, iş kalemi düzeyinde malzeme–işçilik– makine dağıtımı, dönemsel maliyet–hakediş karşılaştırması.
Bordro, SGK ve inşaat işyeri dosyası
İşyeri dosyası açılışı, asgari işçilik hesabı, ihaleli işlerde ilişiksizlik belgesi için ön inceleme.
Makine parkı ve amortisman
İş makinesi, kalıp ve iskele için amortisman planı; yakıt, bakım ve kiralama giderlerinin şantiyeye dağıtımı.
Kat karşılığı ve arsa payı işlemleri
Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin muhasebe ve KDV yönünden değerlendirilmesi, teslim zamanının belirlenmesi.
İnceleme ve mutabakat dosyası
Vergi incelemesi ve idare denetimlerinde dosya hazırlığı, defter–belge uyumunun önceden kontrol edilmesi, yazılı savunma desteği.
Hakedişten ne kesiliyor
Aşağıdaki oranlar yürürlükteki genel oranlardır ve mevzuat değişikliğiyle güncellenir. Sözleşmenizde farklı bir teminat ya da kesinti oranı yazıyorsa sözleşme geçerlidir.
| Kalem | Oran | Kim beyan eder |
|---|---|---|
| Yıllara sari işlerde gelir/kurumlar vergisi stopajı | %5 | Ödemeyi yapan keser, iş bitince mahsup edilir |
| Hakediş ödemelerinde damga vergisi | ‰9,48 | Ödemeyi yapan keser |
| KDV tevkifatı — yapım işleri ve birlikte verilen mühendislik–mimarlık, etüt–proje hizmetleri | 4/10 | Alıcı, 2 no'lu KDV beyannamesiyle |
| KDV tevkifatı — etüt, plan–proje, danışmanlık, denetim hizmetleri (ayrı verildiğinde) | 9/10 | Alıcı, 2 no'lu KDV beyannamesiyle |
| KDV tevkifatı — makine, teçhizat ve demirbaş bakım–onarımı | 7/10 | Alıcı, 2 no'lu KDV beyannamesiyle |
| KDV tevkifatı — işgücü temin hizmeti | 9/10 | Alıcı, 2 no'lu KDV beyannamesiyle |
| Teminat (nefaset) kesintisi | sözleşmeye göre | İdare tutar, kesin kabulde çözülür |
Tevkifat oranları hizmetin türüne ve alıcının niteliğine göre değişiyor; aynı sözleşme içinde birden fazla oran uygulanması gereken durumlar oluyor. Faturayı kesmeden önce sormak, kestikten sonra düzeltmekten kolay.
Yalnız kesinti aritmetiğidir; KDV ve tevkifat bu hesaba dahil değildir. Sözleşmenizdeki oranlar farklıysa sonuç da farklı olur.
İlk görüşme nasıl geçer
Büroda ya da şantiye ofisinizde. Devam eden bir işiniz varsa dosyayı yanınızda getirmeniz görüşmeyi kısaltıyor.
Dosyaya bakıyoruz
Sözleşme, iş programı, varsa son hakediş ve taşeron sözleşmeleri. Yeni kurulacak bir iş ise ihale dokümanı ya da teklif dosyası yeterli. Bu aşamada tek yaptığımız okumak.
İşin yıllara sari olup olmadığını çıkarıyoruz
Üç şarta tek tek bakıyoruz: inşaat/onarım işi mi, taahhüde bağlı mı, birden fazla takvim yılına sarkıyor mu. Cevap değişince muhasebe düzeninin tamamı değişiyor — o yüzden ilk soru bu.
Kesinti haritasını kuruyoruz
Hangi kalemden stopaj, hangisinden damga, hangi hizmette hangi tevkifat oranı. Alt yükleniciyseniz size kesilecekler, ana yükleniciyseniz sizin keseceklerinizle birlikte tek tabloda çıkıyor.
Kimin ne yapacağını yazıyoruz
Hangi belge ne zaman büroya gelecek, hakediş hangi gün kontrol edilecek, beyanname öncesi hangi bilgi istenecek. Sözlü kalan iş bölümü her ay yeniden tartışılıyor; bir kere yazılınca tartışılmıyor.
Devir varsa geçiş planı
Başka bir meslek mensubundan geliyorsanız devir, meslek etiği kurallarına göre yürür: önceki müşavirinizle yazışma, defter ve belge devir teslimi, açık dönemlerin tespiti. Bu süreci biz yürütüyoruz.
Dosyanıza kim bakıyor
Küçük bir büroyuz ve bilerek küçük kalıyoruz: bu işte dosyayı tanıyan kişinin telefonu açması, hızlı cevaptan daha kıymetli.
Erdem Batur
2009'dan beri serbest muhasebeci mali müşavir. Öncesinde altı yıl bir taahhüt firmasının merkez muhasebesinde çalıştı; hakedişi masanın öbür tarafından da gördü.
- ·Kocaeli SMMM Odası üyesi
- ·Anadolu Üniversitesi, İşletme
- ·Yıllara sari işler ve kesin hesap
Nihal Songür
İş ortaklığı ve konsorsiyum dosyalarını yürütüyor. KDV tevkifatı ve iade süreçlerinde büronun ilk başvurduğu kişi.
- ·Kocaeli SMMM Odası üyesi
- ·Marmara Üniversitesi, Maliye
- ·Tevkifat, iade ve inceleme dosyaları
Kaan Erdoğdu
Şantiye ziyaretlerini ve belge akışını yürütüyor. Ayda bir şantiyeye gidip belgeyi yerinde topluyor; kayıp irsaliye aramak beyanname haftasına kalmıyor.
- ·Ön muhasebe ve belge düzeni
- ·Staj dönemi · SMMM adayı
- ·Şantiye ve taşeron mutabakatı
Sık sorulanlar
İşim 8 ay sürecek, yıllara sari sayılır mı?
Süreye değil takvim yılına bakılıyor. Nisanda başlayıp aralıkta biten 8 aylık iş sari değildir; kasımda başlayıp şubatta biten 4 aylık iş saridir. Belirleyici olan işin birden fazla takvim yılına sarkması.
İş uzarsa ne oluyor, baştan sari mi sayılıyor?
Sözleşmede tek yıl içinde bitmesi öngörülen bir iş sonradan ertesi yıla sarkarsa, iş sarktığı yılın başından itibaren yıllara sari iş olarak değerlendirilir. Bu durumda muhasebe düzeninin ve stopaj uygulamasının o tarihten sonra değişmesi gerekiyor — geciken bildirimlerde en çok bu konu sorun çıkarıyor.
Kendi arsama kendi adıma bina yapıyorum, bu da sari mi?
Hayır. Yıllara sari sayılmanın şartlarından biri işin taahhüde bağlı yapılması. Kendi nam ve hesabınıza yaptığınız inşaat, satış aşamasında ayrı bir vergileme düzenine tabi; onu ayrıca konuşuyoruz.
Ara yıllarda hiç beyanname vermiyor muyum?
Öyle anlaşılmasın: yıllara sari işten kâr veya zarar beyan edilmiyor. KDV, muhtasar, damga ve SGK beyanları her ay normal şekilde devam ediyor; şirketiniz varsa kurumlar beyannamesi de veriliyor, o işten kazanç beyan edilmiyor sadece.
Kesilen stopajı geri alabiliyor muyum?
İş bittiği yıl kazanç beyan edildiğinde, birikmiş stopaj hesaplanan vergiden mahsup ediliyor. Mahsuptan sonra artan bir tutar kalırsa iade talep edilebiliyor. İade süreci ayrı bir dosya işi ve süresi idarenin incelemesine bağlı.
Taşeronum, faturayı nasıl keseceğimi bilmiyorum.
Yapım işi veriyorsanız KDV'nin 4/10'u alıcı tarafından tevkif edilir ve faturada bunun gösterilmesi gerekir. İşiniz yıllara sariyse ayrıca %5 stopaj kesilir. Faturayı kesmeden önce bir arayın; yanlış kesilen faturanın düzeltilmesi hem sizi hem karşı tarafı uğraştırıyor.
Başka bir meslek mensubuyla çalışıyorum, geçiş nasıl oluyor?
Devir meslek etiği kurallarına göre yürüyor. Önceki müşavirinizle yazışma yapılıyor, defter ve belgeler tutanakla devralınıyor, açık dönemler tespit ediliyor. Sizden istediğimiz tek şey bu yazışmadan haberdar olmanız.
Ücreti nasıl belirliyorsunuz?
Ücret bu sayfada yayımlanmıyor; meslek mevzuatı gereği hizmet ücreti ilan edilmiyor ve her dosyanın kapsamı farklı. Şantiye sayısı, taşeron sayısı, personel sayısı ve devam eden işlerin durumu görüldükten sonra yazılı bir sözleşme teklifi hazırlıyoruz.
Formu doldurun, biz arayalım
Telefonla da olur. Mesai içinde telefonu büroda biri açar; dosyanız varsa dosyaya bakan kişiye bağlanırsınız.
Büroya şu talep düşecek
Örnek sayfa olduğu için mesaj burada gösteriliyor. Kendi sitenizde aynı talep WhatsApp'ınıza ya da e-postanıza iletilir.
Çalışma saatleri ve adres
No 61, Kat 4
İzmit · Kocaeli
Büro dördüncü katta ve asansörlü. Şantiyeniz Kocaeli, Sakarya ya da Yalova'daysa görüşmeyi yerinde de yapabiliyoruz; randevu alırken söylemeniz yeterli.